Lastiğin Görevleri
- Araç yükünü taşımak.
- Direksiyon ile verilen yönü izlemek.
- Motordan gelen gücü ileri/geri hareket olarak yansıtmak.
- Emniyetli bir şekilde hem ıslak,hem de kuru zeminde aracı durdurmak.
- Amortisörlerde yardımcı olarak sürüş keyfini artırmak.
Lastiğin Yapısal Özellikleri
Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek mukavemeti
karşılamak üzere naylon,rayon,polyester gibi elyaf esaslı kordlarla, çelik
kordlar bulunmaktadır. Topuk dayanımları ise çelik teller yardımıyla sağlanır.
Birbirinden farklı karakterdeki bu elemanların birarada tutulması ve hizmet
anında zeminle temasın güvenle sağlanmasıyla, yanaklardaki esneme kabiliyetinin
verilmesi görevini lastik karışımı üstlenir.
Lastik
karışımını doğal ve sentetik kauçuklarla, ana dolgu olarak karbon karaları
oluşturur.Bunlara ilave olarak karbon karaları oluşturur. Bunlara ilave
olarak vulkanizasyon elemanları bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi ve homojenliği
için kimyasal yağlar kullanılır.
Çapraz Katlı Lastikler
Lastik teknolojisinin
başlangıcında kullanılan ilk gövde 
yapısıdır.Bu lastikleri gövdesini oluşturan
tekstil esaslı "kord" iplikleri birbiri üzerine,lastik yönüne 35-40 derece
açı yapacak şekilde çapraz olarak yerleştirilmiştir.Bu yapı dioganal veya
konvansiyonel olarak da adlandırılır.Ölçü tanımında "-" veya "D"ile belirtilir.
Tubeless ve Tube-Type Lastikler
Araçlarda yüke karşılık gelen tepki kuvvetini
karşılayan,lastiklerde jant arasına sıkıştırılan hava basıncıdır.Lastikler
sadece hava basıncının sıkıştırıldığı kılıflardır.Sıkıştırılmış hava basıncının
tutulması,iç lastiklere veya dış lastiklerin iç kısmına tatbik edilen
ve sızdırmazlık sağlayan liner tabaka yardımıyla sağlanır.İç lastikli
kullanılan dış lastiklere Tube-type,iç latiksiz kullanılan dış lastiklere
Tubeless lastik denir.
"Pirelli (P) 185/60 R 14 82
H P6000 Tubeless" ölçü ifadesinde;
*Pirelli
Üretici firma
*(P) Binek otomobil
lastiği
*P6000 Lastik
desen kodu
*185 Nominal
kesit genişliği (mm)
*60 Kesit oranı,seri(basıklık)
*R Gövde yapısı
(Radyal)
*14 Jant çapı(inç)
*82
Yük indeksi
*H
Hız sembolü
*Tubeless
İç lastiksiz
Hız sembolü,bir lastiğin
yük indeksi ile belirtilen azami yükte yapabileceği maksimum hızı ifade
eden bir kodlamadır.Hız sembolleri tablosunda ise harflerin belirttiği
maksimum hızlar verilmiştir.
Yük indeksi,bir lastiğin hız sembolü ile
beliritilen en yüksek hızda taşınabileceği azami yükü belirten bir kodlamadır.Yük
indeksleri tablosunda ,farklı yük indekslerine tekabül eden,lastik başına
taşınabilecek azami yük miktarları kg. cinsinden verilmiştir.
Lastiğin Üretim Tarihi
*DOT
XJ J3 XJJX 208 ifadesinde
*DOT :Amerika
Birleşik Devletleri ve Kanada onay sembolü
*XJ:Lastiği
üreten firma ve üretildiği fabrika kodu
*J3:
Lastik ölçüsünü belirten kod
*XJJX :Lastik
belirten kod
*208Üretim tarihi,lastiğin
1998'in 20.haftasında üretildiğini göstermektedir.
Yara Tamiri 
Pratikte,tubeless otomobil lastiklerinin
tamiri değişik malzemelerin kullanıldığı iki farklı yöntemle yapılır.Bunlar;herbiri
için farklı tipte malzeme ve teçhizat kullanılan,yara tamirinde en uygun
ve tavsiye edilen bir yöntem olan Mantar Yama (PRP) ile lastiğin yara
alan bölgesinin kuşingam adı verilen dolgu maddesiyle doldurulup pişirilmesi
ve içeriye get konulması yöntemiyle yapılan Takviyeli Yara Tamiridir.
Harici bir darbe sonucu yara almış/delinmiş
lastiklerin incelenmesi,uygun alet ve ekipmanla tamirinin yapılması,sadece
bu işlemi yapan kişinin sorumluluğundadır.
Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce yapılmalıdır.
* Lastikteki delinme,tabanda
belirtilen bölgede ise mantar yama ile takviyesiz yara tamiri yapılabilir.
* Lastik hız semboşü "H" (210
km/saat) ve altı ise delik çapı azami 6 mm. ve lastik daha önce tamir
edilmemiş ise tamir edilebilir.
* 240 km/saat ve üstü hız sembollü
lastiklerin tamir edilmesi sakıncalıdır.
* Liner tabakada çatlama ve
kesilme,kırılma ve aşırı deformasyon varsa,tamir yapılmamalı ve lastik
kesinlikle yenisiyle değiştirilmelidir.
* Tamirde temizlik çok önemlidir.Yara tamir malzemesi,sadece temiz yüzeye yapışır.Yara bölgesinin içten dıştan konik bir zımpara taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki serbest kalan çelik kuşak tel uçlarının,elmas uçlu bir matkapla alınması gerekir.Bu işlem iyi yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları çalışma yaparak paslanabilir ve yara tamir malzemesine hasar vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.
* Tamir malzemesinin kullanılacağı
yerdeki kauçukla kesinlikle benzer özellikler taşıması gerekir.Eğer kullanılan
malzeme kauçuk esaslı değilse esnemesi,gerilmesi ve lastik bünyesinde
oluşan ısıya tepki özelliği farklı olacağından,ayrılma yapar.
* Yara tamirinin yüksek sıcaklığa
sahip ütülerle yapılması,lastikte istenmeyen sorunlar çıkarır.Ütünün temas
ettiği alandaki kauçuk yeniden pişerek,orjinal özelliklerinde bir bölümünü
yitirir.Kuşaklarda açılmalar ve lastik tabanında şekil bozuklukları oluşabilir.
*
Hasarlı lastik janttan çıkarılıp iç kısmı dikkatlice incelenmelidir.Çok
kısa süre de olsa,havasız lastik üzerinde yürüme,karkastaki kordlara zarar
verebilir.Liner'da (tubeless lastiklerde olan ve hava sızdırmazlığı sağlayan
tabaka) çatlamalar olabilir.
Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir edilmesi,ilerde sorun
çıkarabileceğinden sakıncalıdır.
