: : KÖŞE YAZILARI : :

Olcay AVŞAR

Otomotik Zincir Yağlama Sistemi

Merhaba Motosiklet Dostaları;

Bu ilk yazımda sizlere, kendi aracima uyguladigim otomatik zincir yaglama sistemini anlatacagim.

Bilirsinizki motosikletlerde zincir bakimi önemlidir, temiz ve bakimli bir zincir bize konforlu ve uzun ömürlü bir çalisma saglar. Motosiklet zincirlerinin malum fiyatlari da bizi zinciri korumaya ve daha uzun zaman kullanmaya itiyor. Normal bakimlari yapilan bir zincir, yani belli araliklarla temizlenen ve yaglanan bir zincirin ortalama 25.000 km ömrü vardir. Fakat yapacagimiz sistem ile bu süre yaklasik iki katina çikmaktadir.

Öncelikle bu fikir nasil dogdu onu anlatayim, malumunuz zincir bakimi ve temizligi çogu zaman zevkle yapacagimiz bir ugras olsada aslinda bir zor ve zahmetli bir isdir. Etrafi kirletici bir is oldugundan disarda yapilmak zorundadir ve soguk kis günlerinde yagmur ve çamurdan dolayi daha çok yaglanmak isteyen zincirimizle zature olma pahasina hiçbirimiz ugrasmayiz.

Ne yapabilirim diye düsünürken aklima otomatik zincir yaglama sistemleri standart olan motorlu testereler geldi, bunlari arastiriken bazi is makinalarindada böyle sistemlerin mevcut oldugunu ögrendim. Arastirmayi derinlestirince böyle bir sistemin motosikletler içinde üretilip piyasaya sunuldugunu gördüm.

Evet, ne yazikki sistem yurtdisinda var henüz ülkemize gelmis degil. Fiyati yaklasik 50 YTL ve tabiki bu fiyat orasi için geçerli, ülkemize gelirse eger vergiler masraflar ve ithalatci kariyla fiyatin 2 mislini geçebilecegini rahatca söyleyebilirim. Neyseki çok zor bir sistem degil, bunu biz kendimizde yapip aracimiza uygulayabiliriz.Önce hazir olan sistemden bir iki örnek resim vermek istiyorum.



Bu resimlerde sistemin yag haznesi olan küçük sisenin motorlara mote edilmis hallerini görüyoruz.



Bu resimde ise sistemin can damari olan ve disliye yag damlatan plastik bir mekanizma var.

Bizim bunu el ile yapmamiz oldukca zor ve riskli oldugu için daha farkli ama ayni amaci tasiyan bir sistem yapacagiz.

Evet, basliyoruz :

öncelikle bize neler lazim bir bakalim ;

Yag haznesi olarak kullanmak için bir adet plastik sise, bunun için en iyi çözüm aseton siseleridir. 200 ml civarinda bir kapasite bize yeterli olacaktir.

Siseyi sabitlemek ve kullanacagimiz hortumlari toparlamak için yeteri miktarda plastik kelepce.



Yeteri miktarda akvaryum hava hortumu ve bir adet bu hortumlarin vanasi




En zor ekipman, bir adet 12 Volt selenoid valf



Simdi bir çogunuz selenoid valf in ne oldugunu bilmeyebilir, ne oldugunu bilmeyen kisi nereden temin edecegini de asla bilemez elbetteki. Selenoid valf elektirkli vana dir kisaca, çalisma voltajina göre elektirik akimini verdiginizde kapali olan vanayi açarak sivi yada hava akisina müsade eder. Elektirigi kesdiginizde ise vanayi tekrar kapatarak maddenin akisini engeller.

Bizim sistemimizde ne ise yarayacagini anlamissinizdir sanirim, evet selenoid valfimizi kontaktan gelen bir elektrik hattina baglayacagiz ve kontagi açtigimizda yaglama sistemizmiz devreye girecek kontagi kapattigimizda ise devreden çikacaktir.

Selenoid valfi nereden temiz edebilirsiniz? Belliki elektronik bir parça ve elektronikçilerde bulunur, ama ben sistemi ilk düsündügümde aklima bunu temin etmenin çok daha kolay bir yolu geldi. Otogaz dönüsüm istayonlari, evet herhangi bir otogaz dönüsüm servisine giderseniz "benzin muslugu" istediginizde size resimde gördügünüz selenoid valfden verecektir. Eminimki bir otogaz dönüsüm servisi bulmak, yasadiginiz yerde bir eletronik parça saticisi bulmakdan ve dahada ötesi onda selenoid valf bulmakdan çok daha kolay olacaktir. Fiyatlari 7 YTL den 30 YTL ye kadar degisken, en ucuz olani bizim isimizi fazlasiyla görecektir sakin fazla para vermeyin.

Montaja basliyoruz ;

Ilk önce yag haznemizi yani sisemizi, kapaginin dip kismindan müsait bir yerden hortumumuzun genisligi kadar deliyoruz. Delik çapina dikkat edin, hortumdan büyük olmasin sakin, hortum siki sikiya girecek siseye. Bir delikde hemen yanina açiyoruz ki burayada kisa bir hortum takip hava almasini saglayacagiz.


Sira geldi sisemizin montajina, sisemizin için seçecegimiz yer yag doldurmamiz gerektiginde kolayca ulasabilecegimiz bir yer olmalidir. Üstteki resimlerdede gördügünüz gibi genelde hep açikda duruyor siseler. Bende sisenin montaji için yolcu ayakliginin arka kismini seçtim ve plastik kelepce ile iyice saglamlastirdim.



Siz estetige önem veren biri iseniz siseyi görünmeyen bir yere koyabilirsiniz, fakat bu görünmeyen yerde yag ikmali zor olacagindan siseyi kolayca söküp takabileceginiz bir aparat yapabilirsiniz. Fikir olarak bisikletlerin suluklarini ve sulugu taktigimiz aparatini hatirlatmak isterim.

Simdi sirada selenoid valfimizin montaji var, elbetteki sudan çamurdan ve dis etkenlerden korunacak bir yere montajlamaliyiz. Ben kendi aracimda bunun için çok müsait bir yer buldum. Valfin montaji bittikden sonra (-) ucuna sase veriyoruz, (+) ucunada kontak açikken elektrik veren bir hattan elektrik çekmeliyiz. Buna çok dikkat edin, yoksa kontak kapalida olsa açikda olsa valf açik kalacak ve yag akacaktir.



Selenoid valfin montajini yapmadan önce hortumu valfe montaj ederseniz iyi olur, çünkü hortumumuz valfin ucuna göre biraz ufak kaliyor ve isitarak zorla giriyor. Bunuda montajlandigi yerde yapmaniz imkansiza yakindir. Aman dikkat valfin plastik olan uclarini kirmayalim.

Son olarakda hortumu uygun yerlerden geçirerek arka disliye yakin bir mesafeye (1 cm kadar) ucu denk gelicek sekilde montajliyoruz.



Arka disli ile selenoid valf arasina akvaryumcudan hortumla birlikte temin ettigimiz küçük plastik vanayi koyuyoruz. Bu vana ile yagin ne kadar aralikla damlayacagini ayarlayacagiz, bunun tarifi malesef yok. Deneme yanilma yöntemi ile ve damlalari zaman tutarak sayarak vananin ayarini vermelisiniz. Dakikada ortalama 3 damla yeterli gözüküyor bana simdilik.

Peki yaglama nasil olacak?



Arka disliye diklemesine bakan ve ayni hizada duran hortum ucu agir ve yavas bir sekilde damlayi birakmaktadir, damlayi alan disli ise zincirimiz tam olmasi gereken yerden orta içden yaglamaktadir. Ama bu islem durdugumuz yerde gerçeklesmemektedir, çünkü emniyet açisindan disli veya zincire herhangi bir maddenin degmesini istemedigimiz için damlama yapan hortum ucunu disliye çok yakin bir mesafede birakdik. Motosikletimiz hareket halinde iken hortumun ucundan yavasca süzülen yag damlasi, merkezkaç kuvveti ile disliye damlamaktadir. Yani araç durur halde iken kontagimiz kapaliyken damlama olmaz (yeni durmus isek ucda kalan son bir iki damla damlayabilir) eger kontagimiz açiksa ve durur vaziyette isek yag assagi damlar hareket etmeye basladigimizda ise yag damlasi assagi dogru degil geriye dogru yani tam dislinin üzerine damlayacaktir (akacaktir).

Evet sistemin son görünüsü assagidaki gibi ;

Benim için estetigin bir önemi yoktur ve fazla özenmedim, ama siz mesela en azindan plastik kelepceyi beyaz kullanabilirsiniz ve sisenizin kapagida beyaz olabilir :)

Yag hazneme 90 numara disli yagi koyup (1 litresi 2-3 YTL) Sistemi yaklasik 100 km test ediyorum ve tahmin ettigim sekilde çalismakta, sira geldi hortumun disliye damlatan uc kismini bir sekilde saglamlastirarak sabitlemeliyiz oraya. Bu sekilde birakirsak yerinden oynayip kayabiliyor, yumusak bir malzeme olmasi bir tehlike olusturmuyor ama yerinden oynadiginda hem görevini yapmiyor hemde istemedigimiz bölgeleri fazladan yagliyor.

Bu sabitleme isi için önce hortumu takabileceginiz çapda (ortalama 5 mm) bir demir veya sert plastik boru temin etmeliyiz. Hirdavatcilari gezerken gözüme ilk görünen seyi bunun için kullanmaya karar verdim.



Evet bu bir kapali sert yay



Dogal olarak esnek bir malzeme, ama sert ve kapali yay olmasindan dolayi kendi haline birakildiginda asla hava sizdirmiyor. Hortumumuzu hemen bu temin ettigimiz yaya yada boruya takiyoruz ve kendi motorumuza uygun bir baglanti demiri ile masaya sabitleyip arka disliye göre mesafe ve hizasini ayarliyoruz.




Ben montajlama için bir adet L demir kullandim, her nalburda bulabilirsiniz.




Tabi bu demiri siyaha boyasam daha hos durur :)

Evet sonuç olarak sistemimiz saglikli bir sekilde çalismaktadir, fakat damlama ayarini iyi yapmalisiniz. Eger fazla damlarsa lastik yanagi biraz yag olabilir.

Bu arada bir not, havalar sogudukca yaginin akiskanligi zorlasabilir ve hortumdaki vanayi biraz daha açmamiz gerekebilir. Hatta çok soguk kis günlerinde 90 numara yerine normal ucuz motor yagida koyabiliriz.

Ben sistemi yaparken çok eglendim ve islevselliginden memnunum, umarim sizde yaziyi okurken eglenmissinizdir.

Kazasiz ve arizasiz günler dilegiyle.
Saglicakla kalin...

Olcay AVŞAR
www.motoaktuel.com